ئادابەکانی دوعا
بنەماکانی وەرگرتنی دوعا و ئەو ڕەوشتانەی کە پێویستە موسڵمان هەیبێت
ئەمە بنچینەی یەکەمی دوعایە کە (ئیخڵاس و تەوحیدە)؛ واتە دڵت تەنها لای خودا بێت و دڵنیا بیت کە هیچ کەس لەم گەردوونەدا نییە جگە لە ئەو کە بتوانێت گرێی ناخۆشییەکانت بکاتەوە.
دوعا تەنها بۆ داواکردنی شت نییە، بەڵکو نیشانەی بەندایەتییە. کاتێک دەست هەڵدەبڕیت، تۆ خەریکی پەرستشێکی، تەنانەت ئەگەر ئەو چرکەیەش داواکەت جێبەجێ نەبێت، تۆ هەر لە قازانجدایت.
متمانەی ڕەها (تەوەکول)؛ خودا لە شاخوێنبەر لێت نزیکترە، بۆیە بە دڵێکی پڕ لە هیواوە لێی بپاڕێوە.
دەرگای خودا هەمیشە کراوەیە. شەیتان دەیەوێت پێت بڵێت "تۆ گوناحباریت و دوعاکەت وەرناگیرێت"، بەڵام خودا دەفەرموێت: (قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ).
پاکی نان و بژێوی کاریگەری ڕاستەوخۆی هەیە لەسەر پەیوەندی نێوان بەندە و پەروەردگار.
- ◈طهاره: دوعاکردن لەسەر دەستنوێژ و پاکوخاوێنی.
- ◈استقبال القبلة: ڕووکردنە قیبلە لە کاتی دوعادا.
- ◈رفع اليدين: بەرزکردنەوەی هەردوو دەست بۆ ئاسمان وەک نیشانەی هەژاری و داواکاری.
- ◈البدء بالثناء والصلاة على النبي: دەستپێکردن بە وەسف و ستایشی خودا و پاشان سەڵاواتدان لەسەر پێغەمبەر ﷺ.
- ◈حسن الظن واليقين: گومانی چاک بردن بە خودا و دڵنیابوون لەوەی کە وەڵامت دەداتەوە.
- ◈التوسل بأسماء الله الحسنى: پاڕانەوە بە ناوە جوانەکانی خودا (بۆ نموونە: ئەی بەخشندە بەزەیم پێدا بێنە).
- ◈الإلحاح وتكرار الدعاء: پێداگری و دووبارەکردنەوەی دوعاکان و توند گرتنی داواکە.
- ◈إخفاء الدعاء: بە نهێنی و دەنگێکی نزم دوعاکردن، چونکە ئەمە نزیکترە لە دڵسۆزی (ئیخڵاس).
- ◈المدح والثناء: زۆر وەسفکردنی خودا لە ناو دوعاکەدا.
- ◈تحري أوقات الإجابة: گەڕان بەدوای کاتە پیرۆزەکاندا (وەک: نێوان ئەزان و قامەت، سێیەکی کۆتایی شەو، کاتی باران بارین، کاتی سەفەر، و سوجدە).
وەسف و ستایشەکان بۆ خودای گەورە
ئەو وەسفانەی کە خودا بۆ خۆی کردووە یان پێغەمبەر ﷺ پێی ستایشی کردووە
هەموو جۆرە سوپاس و ستایشێکی بێ پایان تەنها بۆ ئەو زاتەیە کە پەروەردگار و ڕاهێنەری هەموو جیهانیانە. ئەو خودایەی کە بەزەیی و میهرەبانییەکەی هەموو شتێکی گرتۆتەوە. ئەو زاتەی کە تەنها خاوەن و بڕیاردەری ڕەهای ڕۆژی پاداشت و سزایە.
سوپاس و ستایش بۆ ئەو خودایەی کە ئاسمانەکان و زەویی لە نەبوونەوە و بەبێ نموونەی پێشتر دروست کردووە. ئەو زاتەی فریشتەکانی کردووە بە نێردراو و خاوەنی باڵی دوو دوو و سێ سێ و چوار چوارن. هەرچییەکی بوێت لە دروستکراوەکانیدا زیادی دەکات، چونکە بەڕاستی خودا بەسەر هەموو شتێکدا بەتوانا و بەدەسەڵاتە.
سوپاس و ستایش بۆ ئەو خودایەی کە ئاسمانەکان و زەوی دروست کردووە، و تاریکییەکان و ڕووناکیی پەیڕەو کردووە و هێناویەتە کایەوە.
سوپاس و ستایش بۆ ئەو خودایەی کە هەرچی لە ئاسمانەکان و زەویدایە تەنها موڵکی ئەون، و لە جیهانی تریشدا (ڕۆژی دوایی) هەر سوپاس و ستایش بۆ ئەوە، و ئەو زاتێکی زۆر دانا و کاربەجێیە و ئاگاداری وردەکاریی هەموو شتێکە.
سوپاس و ستایشێکی یەکجار زۆر و بێ پایان بۆ خودا، سوپاسێکی پاکژ لە هەر کەموکوڕی و ڕیاییەک، کە فەڕ و بەرەکەت و خێری تێدا بێت.
پەروەردگارمان! سوپاس و ستایش بۆ تۆیە، بە ئەندازەی پڕایی ئاسمانەکان و زەوی، و بە پڕایی هەر شتێکی تر کە تۆ بتەوێت لە دوای ئەمانە. تۆ شایستەی هەموو وەسف و گەورەییەکی. ڕاستترین شتێک کە بەندە بیڵێت -کە هەموومان بۆ تۆ بەندەین- ئەوەیە: خوایە! هەرچییەک تۆ بیبەخشیت کەس ناتوانێت ڕێگری لێ بکات، و هەرچییەک تۆ ڕێگری لێ بکەیت کەس ناتوانێت بیبەخشێت، و هیچ خاوەن سامان و پایەیەک، سامان و ناوبانگەکەی لای تۆ سوودی پێ ناگەیەنێت (تەنها کردەوەی چاک نەبێت).
خودایە! هەموو جۆرە سوپاس و ستایشێک هەر بۆ تۆیە، و سەرەنجامی هەموو کار و بارەکان (لە دونیا و قیامەت) تەنها بۆ لای تۆ دەگەڕێتەوە.
خوایە، ئەی پەروەردگارمان! سوپاس بۆ تۆ، تۆ ڕایگر و سەرپەرشتیاری ئاسمانەکان و زەوی و هەرچییەکیان تێدایە. سوپاس بۆ تۆ، تۆ پەروەردگاری ئاسمانەکان و زەوی و ئەوانەیت کە تێیدان. سوپاس بۆ تۆ، تۆ ڕووناککەرەوەی ئاسمانەکان و زەوی و ئەوانەیت کە تێیدان. تۆ حەق و ڕاستیت، وتەی تۆ حەقە، بەڵێنی تۆ حەقە، گەیشتن بە دیداری تۆ حەقە، بەهەشت ڕاستە، دۆزەخ ڕاستە، پێغەمبەران ڕاستن، محەممەد ﷺ ڕاستە، و ڕۆژی دواییش ڕاست و حەقە.
خوایە! ئەی خاوەنی هەموو دەسەڵات و پاشایەتییەک، دەسەڵات دەدەیت بە هەرکەسێک بتەوێت و دەسەڵات دەسێنیتەوە لە هەرکەسێک بتەوێت. هەرکەس بتەوێت بەرزی دەکەیتەوە و هەرکەس بتەوێت زەلیل و نزم دەیکەیت. هەموو خێر و چاکەیەک تەنها لە دەستی تۆدایە، و بەڕاستی تۆ بەسەر هەموو شتێکدا بەتوانایت. شەو دەخەیتە ناو ڕۆژ و ڕۆژ دەخەیتە ناو شەو. زیندوو لە مردوو دەردەهێنیت و مردووش لە زیندوو، و ڕۆزی دەدەیت بە هەرکەسێک کە بتەوێت بەبێ ژمارە و ئەندازە.
خوایە، ئەی پەروەردگاری ئاسمانەکان و زەوی و پەروەردگاری عەرشە مەزنەکە. پەروەردگاری ئێمە و هەموو شتێک. ئەی ئەو زاتەی دەنکە گەنم و ناوکە خورما دەشکێنیت (بۆ ڕواندن). ئەی نێرەری تەورات و ئینجیل و قورئان. پەنات پێ دەگرم لە شەڕ و خراپەی هەر شتێک کە دەسەڵاتی ڕەهای بە دەست تۆیە. خوایە! تۆ یەکەمی و هیچ شتێک پێش تۆ نەبووە، تۆ کۆتایی و هیچ شتێک لە دوای تۆ نامێنێتەوە. تۆ لە هەمووان بەرزتر و دیارتری و هیچ شتێک لە سەرووی تۆوە نییە. تۆ لە هەموو شتێک نزیکتر و شاراوەتری و هیچ شتێک لە تۆ نزیکتر نییە. خوایە! قەرزەکانمان بۆ بدەرەوە و لە هەژاری و دەستکورتی ڕزگارمان بکە و دەوڵەمەندمان بکە.
خوایە! بەڕاستی من تۆ دەکەم بە گەواھ و فریشتەکانت و هەڵگرانی عەرشەکەت و هەرکەس لە ئاسمانەکان و زەویدایە هەموویان دەکەم بە گەواهـ؛ لەسەر ئەوەی کە تەنها تۆ خودایت و هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە تۆ، تەنهای و هیچ هاوبەشێکت نییە. هەروەها گەواهی دەدەم کە محەممەد ﷺ بەندە و نێردراوی تۆیە.
خوایە! لێت دەپاڕێمەوە بەوەی کە من گەواهی دەدەم تەنها تۆ خودایت و هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە تۆ. تۆ تاکی، بێ پێویستی لە هەمووان و هەمووانیش پێویستیان بە تۆیە. ئەو زاتەی نە منداڵی بووە و نە لە کەسیش بووە، و هیچ کەس و شتێکیش هاوتا و وێنەی ئەو نییە.
هیچ پەرستراوێک نییە شایستەی پەرستن بێت جگە لە خودایەکی مەزن و لەسەرخۆ. هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە خودا کە پەروەردگاری عەرشە گەورەکەیە. هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە خودا کە پەروەردگاری ئاسمانەکان و زەوی و پەروەردگاری عەرشە پڕ لە ڕێزەکەیە.
تەنها الله، الله پەروەردگاری منە و هیچ شتێک ناکەم بە هاوبەشی ئەو.
هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە خودا، تەنهایە و هیچ هاوبەشێکی نییە. خودا گەورەترینە بە گەورەییەکی بێ وێنە. سوپاس و ستایش بۆ خودا بە یەکجار زۆری. پاک و بێگەردی بۆ خودا کە پەروەردگاری جیهانیانە. هیچ هێز و توانایەک نییە (بۆ گۆڕانکاری و پارێزگاری) مەگەر بە یارمەتی خودایەکی باڵادەست و دانا نەبێت.
هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە خودا، تەنهایە و هاوبەشی نییە. پاشایەتی و سوپاس تەنها بۆ ئەوە، و ئەو بەسەر هەموو شتێکدا بەتوانایە. پاک و بێگەردی بۆ خودا، سوپاس بۆ خودا، هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە خودا، خودا گەورەترینە، و هیچ هێز و توانایەک نییە مەگەر بە ویستی خودایەکی بەرز و بڵند و مەزن نەبێت.
هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە خودا کە تەنهایە. ئەو زاتەی بەڵێنەکەی خۆی بردە سەر، و بەندەکەی خۆی (پێغەمبەر ﷺ) سەرخست، و بە تەنها خۆی هەموو کۆمەڵە دوژمنەکانی تێکشکاند.
خوایە! تۆ پەروەردگاری منی، هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە تۆ. تۆ منت دروست کردووە و منیش بەندەی تۆم. من لەسەر پەیمان و بەڵێنی تۆم تا ئەو جێگەیەی کە توانام هەیە. پەنات پێ دەگرم لە شەڕی ئەوەی کە کردوومە. دان بە هەموو ئەو نیعمەتانەدا دەنێم کە بە منت بەخشیوە، و دان بە گوناحەکانیشمدا دەنێم، بۆیە لێم خۆش ببە، چونکە بەڕاستی کەس نییە لە گوناحەکان خۆش بێت مەگەر تەنها تۆ نەبیت.
خوایە! لێت دەپاڕێمەوە بەوەی کە هەموو سوپاس و ستایشێک بۆ تۆیە، هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە تۆ. تۆ یەکجار بەخشندەی بەبێ منەت. داهێنەری ئاسمانەکان و زەویی لە نەبوونەوە. ئەی خاوەنی شکۆ و گەورەیی و ڕێز. ئەی زیندووی هەمیشەیی و ڕایگر و سەرپەرشتیاری هەموو دروستکراوەکان.
پاک و بێگەردی بۆ تۆ، چەند مەزن و گەورەی ئەی پەروەردگارمان!
پاک و بێگەردی بۆ ئەو زاتەی کە خاوەنی هێزی تێکشکێنەر و پاشایەتیی ڕەها و گەورەیی و مەزنییە.
خودا گەورەترینە، خودا گەورەترینە، خودا گەورەترینە. ئەو زاتەی خاوەنی پاشایەتی و هێزی ڕەها و شکۆ و مەزنییە.
خودا گەورەترینە بە گەورەییەکی بێ پایان، و سوپاس و ستایش بۆ خودا بە یەکجار زۆری، و پاک و بێگەردی بۆ خودا لە سەرەتای ڕۆژ و لە کۆتایی ڕۆژدا.
دوعاکانی قورئانی پیرۆز
گەورەترین و کاریگەرترین شێوازی پاڕانەوە — لە دەمی پێغەمبەران
تەنها خودا بەسە بۆ من و ئەو بۆ من تەواوە، هیچ پەرستراوێک نییە شایستەی پەرستن بێت جگە لە ئەو، تەنها پشتم بەو بەستووە و هەر ئەویشە پەروەردگاری عەرشە مەزن و گەورەکە.
خوایە! هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە تۆ، پاکی و بێگەردی و ستایش تەنها بۆ تۆیە، بەڕاستی من لە ستەمکاران بووم و گوناحم بەرامبەر نەفسی خۆم کردووە (ئەمە دوعای حەزرەتی یونسە لە ناو سکی ماسییەکەدا کە کلیلی ڕزگاربوونی هەموو تەنگانەیەکە).
پەروەردگارم! بمگێڕە لەو کەسانەی کە نوێژ بە جوانی و بەردەوامی ئەنجام دەدەن، و لە نەوەکانیشم هەروا بکە، ئەی پەروەردگاری ئێمە دوعا و پاڕانەوەکەم لێ وەر بگرە.
پەروەردگارم! لە لایەن خۆتەوە نەوەیەکی چاک و پاکم پێ ببەخشە، بەڕاستی تۆ بیسەری هەموو دوعا و پاڕانەوەکانیتی.
ئەی پەروەردگارمان! لە گوناحەکانمان خۆش ببە، و لەو زیادەڕۆییانەی کە لە کارەکانماندا کردوومانە بمانبوورە، و هەنگاوەکانمان جێگیر بکە (لە سەر حەق) و سەرکەوتنمان پێ ببەخشە بەسەر گەلی بێبڕوایاندا.
پەروەردگارم! لێم خۆش ببە و ڕەحمم پێ بکە، چونکە بەڕاستی تۆ باشترین و گەورەترین ڕەحمکاریت.
پەروەردگارم! بەڕاستی من ستەمم لە نەفسی خۆم کردووە (بە ئەنجامدانی گوناح)، تکایە لێم خۆش ببە و گوناحەکانم دابپۆشە.
ئەی پەروەردگارمان! سەبر و ئارامییەکی زۆرمان بەسەردا ببارێنە، و هەنگاوەکانمان (لە مەیدانی جەنگ و لەسەر ئایین) جێگیر بکە، و سەرکەوتنمان بەسەر گەلی بێبڕوایاندا پێ ببەخشە.
ئەی پەروەردگارمان! دڵەکانمان لامەدە لەسەر ڕێگەی ڕاست دوای ئەوەی کە هیدایەتت داوین، و لە لایەن خۆتەوە ڕەحمەت و بەزەییمان پێ ببەخشە، چونکە بەڕاستی هەر تۆیت بەخشندەی بێ کۆتا.
پەروەردگارم! سینەم بۆ (ئیمان و ئارامی) فراوان بکە، و هەموو کار و بارەکانم بۆ ئاسان بکە.
(پەروەردگارم!) بەڕاستی ناخۆشی و نەخۆشی و زیان ڕووی تێکردووم، و تەنها تۆش میهرەبانترینی میهرەبانانیت.
پەروەردگارم! پەنات پێ دەگرم لە هەموو خەتەرە و وسوەسە و فێڵەکانی شەیتانەکان، و پەنات پێ دەگرم پەروەردگارم لەوەی کە لێم نزیک ببنەوە یان لە کارەکانمدا ئامادە بن.
ئەی پەروەردگارمان! سزای دۆزەخمان لێ دوور بخەرەوە، چونکە بەڕاستی سزاکەی زۆر سەخت و بەردەوام و لەناوبەرە.
زانستی پەروەردگارمان هەموو شتێکی گرتۆتەوە، ئێمە تەنها پشتمان بە خودا بەستووە. ئەی پەروەردگارمان! لە نێوان ئێمە و گەلەکەماندا بە حەق و ڕاستی بڕیار بدە و کێشەکانمان یەکلا بکەرەوە، چونکە تۆ باشترین بڕیاردەر و دادوەریت.
(خوایە) ڕۆزیمان پێ ببەخشە، چونکە بەڕاستی تۆ باشترینی ڕۆزیدەرانیت.
ئەی پەروەردگارمان! لە لایەن خۆتەوە ڕەحمەت و بەزەییەکی تایبەتمان پێ ببەخشە، و لە کار و بارەکانماندا ڕێگەی ڕاست و سەرکەوتنمان بۆ فەراهەم بکە.
پەروەردگارم! زانست و دانایی و دەسەڵاتم پێ ببەخشە، و بمگەیەنە بە کاروانی پیاوچاکان و لە ڕیزی ئەواندا حەشرم بکە.
پەروەردگارم! هەمیشە زانست و زانیاریم زیاد بکە.
پەروەردگارم! بەڕاستی من بۆ هەر خێر و چاکەیەک کە تۆ بۆمی بنێریت، پێویست و هەژارم (ئەمە دوعای حەزرەتی موسایە کاتێک هیچ پەناگەیەکی نەبوو).
ئەی پەروەردگارمان! لە هاوسەرەکانمان و نەوەکانمان کەسانێکمان پێ ببەخشە کە ببنە هۆی ڕووناکی چاومان و مایەی دڵخۆشیمان، و بمانگێڕە بە پێشەوا و نموونە بۆ پارێزگاران و لەخواترسان.
پەروەردگارم! یاریم بدە و ئیلهامم بۆ بنێرە تا بتوانم سوپاسی ئەو نیعمەتانەت بکەم کە ڕشتووتە بەسەر من و دایک و باوکمدا، و یاریم بدە کارێکی چاک بکەم کە تۆ لێی ڕازی بیت، و بە ڕەحمەتی خۆت بمخەرە ناو ڕیزی بەندە پیاوچاکەکانتەوە.
ئەی پەروەردگارمان! (ئەم کردەوە چاکانەمان) لێ وەر بگرە، بەڕاستی هەر تۆیت کە زۆر بیسەر و زانایت. و تەوبەمان لێ وەر بگرە و بمانبوورە، چونکە بەڕاستی هەر تۆیت تەوبەوەرگر و یەکجار میهرەبان.
دوعاکانی ناو نوێژ
تایبەت بە کاتە جیاوازەکانی ناو نوێژ — دەستپێکردن، سوجدە، پێش سەلامدانەوە
خوایە! دوورم بخەرەوە لە نێوان من و گوناحەکانمدا هەروەک چۆن ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوات لە یەکدی دوور خستۆتەوە. خوایە! پاکم بکەرەوە لە گوناحەکانم هەروەک چۆن پۆشاکی سپی لە پیسی و پەڵە پاک دەکرێتەوە. خوایە! گوناحەکانم بشۆرەوە بە بەفر و ئاو و تەرزە.
خوایە! ئەی پەروەردگاری جوبرەئیل و میکائیل و ئیسرافیل. ئەی دروستکەری ئاسمانەکان و زەوی لە نەبوونەوە. ئەی زانای پەنهان و ئاشکرا. تەنها تۆ دادوەری دەکەیت لە نێوان بەندەکانتدا لەو شتانەی کە تێیدا جیاواز بوون. خوایە! بە ویستی خۆت هیدایەتم بدە بۆ ئەو ڕاستییەی کە خەڵکی تێیدا جیاوازن، چونکە بەڕاستی هەر تۆیت هیدایەتی هەرکەسێک بدەیت بۆ سەر ڕێگای ڕاست و دروست.
ڕووی خۆم وەرگێڕا بەرەو ئەو زاتەی کە ئاسمانەکان و زەوی دروست کردووە، بە دڵسۆزی و دوور لە لادان، و من لە هاوبەشدانەران نیم. بەڕاستی نوێژم و پەرستشم و ژیانم و مردنم تەنها بۆ خودای پەروەردگاری جیهانیانە. هیچ هاوبەشێکی نییە و من بەوە فەرمانم پێ کراوە و من لە موسڵمانانم. خوایە تۆ پاشایت و جگە لە تۆ هیچ پەرستراوێکی حەق نییە، تۆ پەروەردگاری منی و من بەندەی تۆم، ستەمم لە نەفسی خۆم کردووە و دان بە گوناحەکانمدا دەنێم، لێم خۆش ببە.
پاکی و بێگەردی و سوپاس تەنها بۆ تۆیە ئەی خوای پەروەردگارمان، خوایە لێم خۆش ببە.
خوایە! پەنا دەگرم بە ڕەزامەندیی تۆ لە تووڕەبوونت، و بە لێبوردەیی تۆ لە سزاکەت، و پەنا دەگرم بە خۆت لە (سزای) خۆت. من ناتوانم وەسف و ستایشی شایستەی تۆ بکەم، تۆ هەر ئەوەیت کە خۆت وەسفی خۆتت پێ کردووە.
خوایە! هەموو گوناحەکانم لێ خۆش ببە؛ ورد و درشتیان، سەرەتا و کۆتاییان، ئاشکرا و نهێنییان.
خوایە! ڕووناکی بخەرە ناو دڵمەوە، و لەسەر زمانم، و لە ناو گوێمدا، و لە ناو چاومدا. ڕووناکیم پێ ببەخشە لە سەروومەوە و لە ژێرمەوە، لە لای ڕاستم و لە لای چەپمەوە، لە پێشەوەم و لە دواوەمەوە. خوایە ڕووناکی بخەرە ناو دەروونمەوە و ڕووناکییەکی گەورەم پێ ببەخشە.
خوایە! بەڕاستی من پەنات پێ دەگرم لە سزای دۆزەخ، و لە سزای ناو گۆڕ، و لە فیتنە و تاقیکردنەوەی ژیان و مردن، و لە شەڕ و خراپەی فیتنەی مەسیحی دەججال.
خوایە! یاریم بدە و پشتیوانم بە لەسەر یادی تۆ و شوکرانەبژێریی تۆ و ئەنجامدانی پەرستشەکانت بە جوانترین شێوە.
خوایە! لەو گوناحانەم خۆش ببە کە لە ڕابردوودا کردوومە و ئەوانەشی کە لە داهاتوودا دەبن، ئەوانەی بە نهێنی کردوومە و ئەوانەشی بە ئاشکرا، و لەو زیادەڕۆییانەی کردوومە، و لەو گوناحانەی کە تۆ لێیان زاناتریت لە من. هەر تۆیت پێشخەر و هەر تۆیت دواخەر، و هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە تۆ.
خوایە! بەڕاستی من پەنات پێ دەگرم لە ئەنجامدانی گوناح و لە قەرزاری و تێوەگلان لە قەرز.
خوایە! من داوای بەهەشتت لێ دەکەم، و پەنات پێ دەگرم لە ئاگری دۆزەخ.
خوایە! پەنات پێ دەگرم لە چاوچنۆکی و ڕەزیلی، و پەنات پێ دەگرم لە ترسنۆکی، و پەنات پێ دەگرم لەوەی بگەڕێندرێمەوە بۆ تەمەنی پەککەوتەیی و بێهێزی، و پەنات پێ دەگرم لە فیتنە و تاقیکردنەوەی دونیا، و لە سزای ناو گۆڕ.
خوایە! بەڕاستی من ستەمێکی یەکجار زۆرم لە نەفسی خۆم کردووە، و کەسیش نییە لە گوناحەکان خۆش بێت جگە لە تۆ. کەواتە لێخۆشبوونێکی تایبەتم لە لایەن خۆتەوە پێ ببەخشە و ڕەحمم پێ بکە، چونکە بەڕاستی هەر تۆیت لێخۆشبوو و میهرەبان.
خوایە! لە ڕۆژی لێپرسینەوەدا بە لێپرسینەوەیەکی ئاسان هەژمارم لەگەڵ بکە.
پەروەردگارم! لە سزاکەت بمانپارێزە لەو ڕۆژەی کە بەندەکانت زیندوو دەکەیتەوە و کۆیان دەکەیتەوە.
دوعا نەبەوییەکان
دوعاکانی پێغەمبەری ئیسلام محەممەد ﷺ
خوایە ئەی پەروەردگارمان! لە دنیادا چاکە و خۆشیمان پێ ببەخشە، و لە قیامەتیشدا چاکە و خۆشیمان پێ ببەخشە، و لە سزای ئاگری دۆزەخ بمانپارێزە.
خوایە! لێم خۆش ببە، ڕەحمم پێ بکە، هیدایەتم بدە، عافییەت و سەلامەتیم پێ ببەخشە، و ڕۆزیم بدە. (ئەم دوعایە خێری دنیا و قیامەتی تێدایە).
خوایە! بە ڕزق و ماڵی حەڵاڵی خۆت بێپێویستم بکە لەوەی دەست بۆ حەرام بەرەم، و بە فەزڵ و بەخشندەیی خۆت دەوڵەمەندم بکە و پێویستم بە هیچ کەسێکی تر نەبێت جگە لە تۆ.
خوایە ئەی ئەو زاتەی دڵەکان بەم لا و ئەو لادا دەگۆڕیت! دڵەکانمان بەرەو لای تاعات و بەندایەتی خۆت وەرگێڕە. ئەی دڵگۆڕ! دڵم لەسەر ئایینەکەی خۆت جێگیر بکە.
خوایە! من داوای هەموو خێر و چاکەیەکت لێ دەکەم، چ ئەوەی ئێستا بێت یان لە داهاتوودا، ئەوەی دەیزانم و ئەوەی نایزانم. و پەنات پێ دەگرم لە هەموو شەڕ و خراپەیەک، چ ئەوەی ئێستا بێت یان لە داهاتوودا، ئەوەی دەیزانم و ئەوەی نایزانم... (هەروەها داوای ئەو خێرانە دەکەم کە پێغەمبەرەکەت ﷺ داوای کردووە).
ئەی ئەو زاتەی کە هەمیشە زیندووی و ڕایگری هەموو جیهانیت! بە ڕەحمەت و میهرەبانیی تۆ داوای فریادڕەسی دەکەم؛ هەموو کار و بارەکانم بۆ چاک بکە و تەنانەت بۆ چرکەساتێکیش (بە قەد تروکەی چاوێک) بەجێم مەهێڵە بۆ نەفسی خۆم.
خوایە! من بەندەی تۆم، کوڕی بەندەی تۆم و کوڕی کەنیزەکی تۆم. هەموو چارەنووسم لە دەستی تۆدایە، بڕیارت بەسەرمدا جێبەجێ دەبێت و دادوەریت بەرامبەرم عەدل و حەقە. لێت دەپاڕێمەوە بە هەر ناوێک کە هی تۆ بێت... کە قورئان بکەیتە بەهاری دڵم، و ڕووناکی سینەم، و ڕەوێنەرەوەی خەمەکانم، و دوورخەرەوەی پەژارەکانم.
خوایە! هیچ شتێک ئاسان نییە مەگەر ئەوەی تۆ ئاسانت کردبێت، و تۆ ئەگەر بتەوێت ناخۆشی و خەم ئاسان دەکەیت.
خوایە! من داوای هیدایەت و پارێزگاری (تەقوا)، و داوێنپاکی و بێپێویستی (دەوڵەمەندیی دڵ)ت لێ دەکەم.
خوایە! هیدایەتم بدە و هەنگاوەکانم ڕاست و دروست بکە.
خوایە! ئایینەکەم بۆ چاک بکە کە پارێزەری کارەکانمە، و دنیایەکەم بۆ چاک بکە کە ژیانی تێدا دەگوزەرێنم، و قیامەتەکەم بۆ چاک بکە کە بۆی دەگەڕێمەوە. ژیانم بکە بە مایەی زیادبوونی هەموو خێرێک بۆم، و مردنیشم بکە بە حەسانەوە لە هەموو شەڕ و خراپەیەک.
خوایە! بەڕاستی تۆ لێبوردەیت و لێبوردنییشت خۆش دەوێت، کەواتە لێم خۆش ببە.
خوایە! ئەوەندە ترسی خۆت لە دڵماندا بچێنە کە ببێتە ڕێگر لە نێوان ئێمە و گوناحەکردندا، و ئەوەندە عیبادەتمان پێ بکە کە بمانگەیەنێتە بەهەشتەکەت، و ئەوەندە یەقین و دڵنیاییمان پێ ببەخشە کە ناخۆشییەکانی دنیامان لەسەر ئاسان بکات...
پەروەردگارم! یاریم بدە و یارمەتی کەس مەدە بەسەر مندا، سەرەم بخە و کەس سەر مەخە بەسەرمدا، فێڵ و پلانەکان (بۆ بەرژەوەندیم) بگێڕە و ڕێگە مەدە پلانم لێ بکرێت، هیدایەتم بدە و ڕێگەی هیدایەتم بۆ ئاسان بکە، و سەرکەوتووم بکە بەسەر ئەو کەسەی ستەمم لێ دەکات.
خوایە! من داوای ئەنجامدانی چاکەکان، و وازهێنان لە خراپەکان، و خۆشویستنی هەژاران و لێقەوماوانت لێ دەکەم. و داوا دەکەم لێم خۆش ببیت و ڕەحمم پێ بکەیت، و ئەگەر ویستت فیتنە و تاقیکردنەوەیەکی سەخت بخەیتە ناو گەلێکەوە، من بەبێ فیتنەبوون و بە سەلامەتی بمرێنە.
خوایە! داوای جێگیریی لە کارەکاندا و سووربوون لەسەر ڕێگای ڕاستت لێ دەکەم. داوای ئەو هۆکارانە دەکەم کە دەبنە مایەی ڕەحمەتی تۆ و لێخۆشبوونت. داوات لێ دەکەم یارمەتیم بدەیت بۆ شوکرانەبژێریی نیعمەتەکانت و ئەنجامدانی عیبادەتەکانت بە باشی. خوایە! دڵێکی پاک و سەلیم و زمانێکی ڕاستگۆم پێ ببەخشە.
خوایە! هیدایەتم بدە لەگەڵ ئەو کەسانەی هیدایەتت داون، و سەلامەتم بکە لەگەڵ ئەوانەی عافییەتت پێ بەخشیون، و سەرپەرشتیم بکە لەگەڵ ئەوانەی سەرپەرشتییان دەکەیت. فەڕ و بەرەکەت بخەرە ناو ئەو شتانەی پێم دەبەخشیت. لەو شەڕانەی بڕیارت لەسەر داون بمانپارێزە، چونکە تۆ بڕیاردەری و کەس بڕیار بەسەر تۆدا نادات. ئەوەی تۆ پشتیوانی بیت قەد زەلیل نابێت، و ئەوەی تۆ دوژمنی بیت قەد عەزیز نابێت. ئەی پەروەردگارمان! تۆ خاوەن بەرەکەت و بڵند و گەورەیت.
خوایە! بەهۆی زانیاریت لەسەر غەیب و دەسەڵاتت بەسەر دروستکراوەکاندا؛ بە زیندویی بمهێڵەرەوە مادام ژیان بۆ من خێر بێت، و بمرێنە ئەگەر مردن بۆ من خێر بێت. خوایە! داوای چێژی تەماشاکردنی ڕووی پیرۆزی تۆ، و تامەزرۆیی گەیشتن بە دیداری تۆ دەکەم، بەبێ ئەوەی تووشی زیانێکی گەورە یان فیتنەیەکی سەرلێشێوێنەر ببم.
خوایە! من داوای سەلامەتی و عافییەتت لێ دەکەم لە دنیا و قیامەتدا. خوایە! داوای لێبوردن و پاراستن دەکەم بۆ ئایینەکەم، ژیانم، خێزانم و ماڵ و سامانم. خوایە! عەیب و ناتەواوییەکانم دابپۆشە و لە ترس و دڵەڕاوکێ ئارامم بکەرەوە. خوایە! بپارێزە لە پێشەوەم، لە دواوەم، لە لای ڕاستم، لە لای چەپم و لە سەروومەوە. و پەنا دەگرم بە گەورەیی تۆ لەوەی کە لە ژێرمەوە (لەپڕ و بە غەدر) لەناو ببرێم.
پەناگرتنە نەبەوییەکان
استعاذات نبوية — پەنابردن بە خودا لە جۆرەها خراپەکان
خوایە! بەڕاستی من پەنات پێ دەگرم لە شەڕ و لێکەوتە خراپەکانی ئەو گوناحانەی کە کردوومە، و پەنات پێ دەگرم لە شەڕی ئەو خراپانەشی کە هێشتا نەمکردوون (یان لە داهاتوودا ڕوو دەدەن).
خوایە! من پەنات پێ دەگرم لەوەی کە بە ئەنقەست و لە کاتێکدا دەیزانم شتێکت بۆ بکەمە هاوبەش، و داوای لێخۆشبوونت لێ دەکەم بۆ ئەو هاوبەشدانان و ڕیاییەی کە بەبێ ئاگایی و نائەنقەست لێم ڕوو دەدات.
خوایە! من پەنات پێ دەگرم لەوەی ئەو نیعمەتانەی پێمت بەخشیوە لێم ببرێتەوە، و پەنات پێ دەگرم لەوەی ئەو تەندروستی و عافییەتەی هەمە بگۆڕێت بۆ نەخۆشی، و پەنات پێ دەگرم لە سزای کتوپڕ و ناڕەحەتیی لەپڕ، و لە هەموو جۆرە تووڕەبوون و ناڕەزایەتییەکی تۆ.
خوایە! من پەنات پێ دەگرم لە ڕەوشتە نزم و خراپەکان، و لە کردەوە ناپەسەندەکان، و لە ئارەزووە سەرلێشێوێنەرەکان، و لە نەخۆشییە سەخت و گرانەکان.
خوایە! پەنات پێ دەگرم لە تاقیکردنەوەی زۆر سەخت کە تاقەتم لێ ببڕێت، و لە پێگەیشتنی بەدبەختی و شەقاوەت، و لە بڕیار و چارەنووسی خراپ، و لەوەی دوژمنانم بە ناخۆشییەکانم دڵخۆش ببن.
خوایە! پەنات پێ دەگرم لە بێدەسەڵاتی، تەمبەڵی، ترسنۆکی، ڕەزیلی، پیریی پەککەوتەیی، و سزای ناو گۆڕ. خوایە! لەخواترسی ببەخشە بە دەروونم و پاکی بکەرەوە چونکە تۆ باشترین پاککەرەوەیت. خوایە! پەنات پێ دەگرم لە زانیارییەک کە سوودی نەبێت، لە دڵێک کە بۆ شکۆی تۆ نەهەژێت، لە نەفسێک کە تێر نەخوات، و لە دوعایەک کە وەرنەگیرێت.
خوایە! من پەنات پێ دەگرم لە دڵتەنگی و خەفەت، و لە بێدەسەڵاتی و تەمبەڵی، و لە ڕەزیلی و ترسنۆکی، و لە قورسی و باری گرانی قەرز، و لەوەی کە پیاوانی ستەمکار بەسەرمدا زاڵ ببن.
خوایە! پەنات پێ دەگرم لە شەڕی بیستنم، و لە شەڕی بینینم، و لە شەڕی زمانم، و لە شەڕی دڵم، و لە شەڕی ئارەزووەکانی دەروونم (واتە پاراستنی ئەندامەکان لە گوناح).
خوایە! من پەنات پێ دەگرم لە تاقیکردنەوە و سزای ئاگری دۆزەخ، و لە تاقیکردنەوە و سزای ناو گۆڕ، و لە شەڕی فیتنەی دەوڵەمەندی (سەرکێشی) و لە شەڕی فیتنەی هەژاری (بێزاربوون)، و پەنات پێ دەگرم لە شەڕی گەورەی مەسیحی دەججال.
خوایە! من پەنا دەگرم بە شکۆ و دەسەڵاتی تۆ -کە هیچ پەرستراوێکی حەق نییە جگە لە تۆ- لەوەی کە ڕێگەم لێ تێک بدەیت و سەرلێشێواوم بکەیت. هەر تۆیت ئەو زیندووەی کە هەرگیز نامرێت، لە کاتێکدا جنۆکە و مرۆڤەکان هەموویان دەمرن.
خوایە! من پەنات پێ دەگرم لە نەخۆشیی بەڵەکی (پەڵەی سپی پێست)، و لە شێتی و تێکچوونی عەقڵ، و لە نەخۆشیی گەڕی (خوورشت و تێکچوونی گۆشت)، و لە هەموو نەخۆشییە خراپ و بێزارکەرەکان.
خوایە! پەنات پێ دەگرم لە ڕۆژێکی ناخۆش، و لە شەوێکی پڕ لە شەڕ، و لە کاتژمێرێکی بەد، و لە هاوڕێیەکی خراپ، و لە هاوسێیەکی خراپ لەو شوێنەی کە تێیدا نیشتەجێم.
پەنا دەگرم بە خودای گەورە لە هەموو جۆرە فیتنە و تاقیکردنەوە و ئاشوبەکان، چ ئەوانەی کە دیار و ئاشکران و چ ئەوانەشی کە شاراوە و پەنهانن.
دوعاکانی ڕوقیەی شەرعی
بە مەبەستی شیفا و پاراستن بەسەر نەخۆشدا دەخوێندرێن
ئەم سورەتە بە "دایکی قورئان" و "شیفابەخش" ناسراوە. خوێندنەوەی بە یەقینەوە گەورەترین دەرمانە بۆ نەخۆشییە دەروونی و جەستەییەکان.
گەورەترین ئایەتی قورئانە. هەرکەس بیخوێنێت، خودای گەورە پاسەوانێکی بۆ دادەنێت و شەیتان لێی نزیک نابێتەوە.
ئەم سێ سورەتە بۆ پاراستنی مرۆڤ لە سیحر، چاوەزار، و هەموو خراپەیەکی شاراوە و ئاشکرا وەک قەڵغانێکی بەهێزن.
خوایە! ئەی پەروەردگاری خەڵکی، ئەم ئازار و ناخۆشییە لابەرە. شیفا بدە چونکە تەنها تۆ شیفابەخشیت، هیچ شیفایەک نییە جگە لە شیفای تۆ، شیفایەک کە هیچ دەرد و نەخۆشییەک جێنەهێڵێت. (دەست دەخرێتە سەر شوێنی ئازارەکە و دەخوێندرێت).
بە ناوی خودا، ئەمە خاکی زەوی ئێمەیە، بە لیکی (تف) هەندێکمان، نەخۆشەکەمان شیفای بۆ دێت، بە ویست و ئیزنی پەروەردگارمان. (ئەمە شێوازێکی نەبەوییە بۆ چارەسەری برین).
بە ناوی خودا (٣ جار). پەنا دەگرم بە خودا و بە دەسەڵاتی ئەو لە شەڕی ئەو ئازارەی کە هەستی پێ دەکەم و لێی دەترسم (٧ جار).
پەنا دەگرم بە وشە و فەرمایشە تەواوەکانی خودا، لە شەڕی هەر شەیتانێک و هەر زیندەوەرێکی ژەهراوی، و لە شەڕی هەر چاوەزارێکی زیانبەخش.
پەنا دەگرم بە وشە و فەرمایشە تەواوەکانی خودا لە شەڕی هەرچییەک کە دروستی کردووە.
بە ناوی ئەو خودایەی کە بە هۆی ناوی ئەوەوە هیچ شتێک نە لە زەوی و نە لە ئاسماندا زیان ناگەیەنێت، و ئەو زۆر بیسەر و زانایە.
بە ناوی خودا دوعات بەسەردا دەخوێنم (ڕوقیەت بۆ دەکەم)، لە هەر شتێک کە ئازارت دەدات، و لە شەڕی هەر دەروونێک یان چاوی حەسوودێک، خودا شیفات بدات، بە ناوی خودا دوعات بەسەردا دەخوێنم.
داوا لە خودای مەزن دەکەم، کە پەروەردگاری عەرشە گەورەکەیە، شیفات بدات و چاکت بکاتەوە.
زیکرەکانی بەیانیان و ئێواران
أذكار الصباح والمساء — ئەو زیکرانەی پێغەمبەر ﷺ هەرگیز وازی لێ نەدەهێنا
هیچ پەرستراوێک نییە شایستەی پەرستن بێت جگە لە (الله)ی تاقانە کە هیچ هاوبەشێکی نییە، پاشایەتی و سوپاس و ستایش تەنها بۆ ئەوە، و ئەو بەسەر هەموو شتێکدا بەتوانا و بەدەسەڵاتە.
بەیانیمان کردەوە و پاشایەتی و موڵکیش هەر بۆ خودایە، سوپاس بۆ خودا، هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە خودای تاقانە... پەروەردگارم! داوای خێری ئەم ڕۆژە و خێری دوای ئەم ڕۆژەت لێ دەکەم، و پەنات پێ دەگرم لە شەڕی ئەم ڕۆژە و شەڕی دوای ئەم ڕۆژە. (ئەم زیکرە لە ئێواراندا بە "أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلَّهِ" دەست پێ دەکات).
خوایە! تۆ پەروەردگاری منی، هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە تۆ. تۆ منت دروست کردووە و منیش بەندەی تۆم. من لەسەر پەیمان و بەڵێنی تۆم تا ئەو جێگەیەی کە توانام هەبێت. پەنات پێ دەگرم لە شەڕی ئەوەی کە کردوومە. دان بە هەموو ئەو نیعمەتانەدا دەنێم کە بە منت بەخشیوە، و دان بە گوناحەکانیشمدا دەنێم، بۆیە لێم خۆش ببە، چونکە بێگومان کەس نییە لە گوناحەکان خۆش بێت جگە لە تۆ.
خوایە! بە ویستی تۆ گەیشتینە ئەم بەیانییە، و هەر بە ویستی تۆش دەگەینە ئێوارە، بە ویستی تۆ دەژین و هەر بە ویستی تۆش دەمرین، و گەڕانەوەی کۆتاییش هەر بۆ لای تۆیە.
خوایە! ئەی دروستکەری ئاسمانەکان و زەوی، ئەی زانای پەنهان و ئاشکرا، هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە تۆ، تۆ پەروەردگار و خاوەنی هەموو شتێکیت. پەنات پێ دەگرم لە شەڕی دەروونی خۆم، و لە شەڕی شەیتان و هاوبەشدانانی، و لەوەی کە خراپەیەک بەرامبەر نەفسی خۆم بکەم یان خراپەیەک بۆ موسڵمانێک بکێشم.
بە ناوی ئەو خودایەی کە بە هۆی ناوی ئەوەوە هیچ شتێک نە لە زەوی و نە لە ئاسماندا زیان ناگەیەنێت، و ئەو خودایەکی یەکجار بیسەر و زانایە.
ڕازی و دڵخۆشم بەوەی کە (الله) پەروەردگارم بێت، و ئیسلام ئایینم بێت، و محەممەد ﷺ پێغەمبەرم بێت.
خوایە! من داوای لێبوردەیی و پاراستن (سەلامەتی)ت لێ دەکەم لە دنیا و قیامەتدا. خوایە! داوای لێبوردەیی و عافییەت دەکەم بۆ ئایینەکەم، ژیانم، خێزانم و ماڵ و سامانم... (ئەمە ئەو دوعایەیە کە پێغەمبەر ﷺ هەرگیز وازی لێ نەدەهێنا).
پەنا دەگرم بە وشە و فەرمایشە تەواوەکانی خودا لە شەڕ و خراپەی هەرچییەک کە دروستی کردووە.
بەیانیمان کردەوە لەسەر سروشتی پاکی ئیسلام، و لەسەر وشەی تەوحید و ئیخڵاس (لا إله إلا الله)، و لەسەر ئایینی پێغەمبەرەکەمان محەممەد ﷺ، و لەسەر ڕێباز و میللەتی باوکمان ئیبراهیم کە هەمیشە ڕووی لە حەق بووە و موسڵمان بووە و هەرگیز لە هاوبەشدانەران نەبووە.
ئەی ئەو زاتەی کە هەمیشە زیندوویت و ڕایگر و سەرپەرشتیاری هەموو جیهانیت! بە ڕەحمەت و میهرەبانیی تۆ داوای فریادڕەسی دەکەم؛ هەموو کار و بارەکانم بۆ چاک بکە و تەنانەت بۆ چرکەساتێکیش (بە قەد تروکەی چاوێک) بەجێم مەهێڵە بۆ نەفسی خۆم.
تەنها خودا بەسە بۆ من و ئەو بۆ من تەواوە، هیچ پەرستراوێک نییە جگە لە ئەو، تەنها پشتم بەو بەستووە و ئەو پەروەردگاری عەرشە مەزنەکەیە.